گزارش تازه از زیست بوم دانش بنیان؛
دانش بنیان ها مانع خروج ۱۸ میلیارد دلار ارز از کشور شدند
به گزارش شاه بلاگ، یک مدیر دانش بنیان اظهار داشت: میزان تولید شرکتهای دانش بنیان تا آخر سال 1403 حدود 25 میلیارد دلار بوده و این شرکت ها حدود 18 میلیارد دلار از خروج ارز جلوگیری کرده اند.
به گزارش شاه بلاگ به نقل از مهر، مصطفی عرب، مدیرعامل شرکت دانش بنیان اعتبارسنجی ارزش آفرین اعتماد، در همایش رونمایی از ششمین گزارش زیست بوم دانش بنیان که امروز در محل صندوق نوآوری و شکوفایی برگزار گردید، با بیان امیدواری نسبت به اثربخشی برنامه های تدوین شده برای انتشار این گزارش، اظهار داشت: در این عرضه به موضوعات و آمارهای کلیدی مندرج در گزارش می پردازم. وی ادامه داد: مأموریت شرکت از سال ۱۳۹۷، توسعه سیستم های مدیریت ریسک اعتباری مبتنی بر پردازش داده های مالی و اعتباری بوده که تا حالا منجر به راه اندازی چهار تا پنج سامانه همچون سیستم های «استعلام»، «سنجش»، «رسوب»، «ظرفیت» و «سلامت مالی» شده است. در کنار این، پردازش کلان داده های تجمیع شده، امکان عرضه آمارهای حوزه دانش بنیان را فراهم آورده و هدف امروز، عرضه آمار و اطلاعات در رابطه با ششمین دوره این گزارش است. مدیرعامل این شرکت دانش بنیان اشاره کرد: در طول این سال ها کوشش شده تا گزارش از نظر کمی و کیفی توسعه یابد. از نظر کمی، هر سال فصل جدیدی به گزارش افزوده شده که امسال «فصل زیرساخت های فناوری» و سال قبل «فصل داده های صادرات و تجارت شرکتهای دانش بنیان» به آن افزوده شد. از نظر کیفی هم با دقت بخشی به محتوا و گنجاندن شاخصهای کمکی در سنجش اقتصاد دانش بنیان، ارتقاء انجام شده است. عرب استمرار در تهیه گزارش را نکته دیگری برشمرد و تصریح کرد: این تداوم بدون حمایت صندوق نوآوری و شکوفایی و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری ممکن نبود. بررسی روندی داده ها می تواند در تحلیل، سیاستگذاری و برنامه ریزی برای اقتصاد دانش بنیان بسیار اثرگذار باشد. وی ضمن اشاره به دسترس پذیر و شفاف بودن این گزارش برای عموم، آنرا بستری مناسب برای تصمیم گیری در حوزه اقتصاد دانش بنیان دانست و اضافه کرد: گزارش های مشابه مبتنی بر تحلیل ریزداده ها، کمتر بصورت عمومی منتشر می شوند که در این حوزه، نگاه مثبت معاونت علمی و فناوری راهگشا بوده است. این فعال فناور درباره ی پروسه تهیه گزارش توضیح داد: این پروسه حدود ۹ تا ۱۰ ماه به طول می انجامد و از جمع آوری و پاک سازی ریزداده ها شروع می شود. بعد از ورود به پایگاه داده رابطه ای و طراحی شاخصهای کیفی عملکرد، داده ها مصورسازی و در نهایت در چارچوب گزارش غائی عرضه می شود. عرب تاکید کرد: شاخصهای مورد استفاده در گزارش، مبتنی بر استانداردهای بین المللی و نیازهای سیاست گذاران این حوزه طراحی شده و دقت آنها — به سبب پردازش ریزداده ها بجای اتکا بر پرسش نامه یا اظهارنظر — در بسیاری حوزه ها ۱۰۰ درصد و در دیگر حوزه ها بالای ۷۰ تا ۸۰ درصد است. وی در بخش دیگری از سخنان خود، ضمن اشاره به هدف برنامه هفتم توسعه برای رسیدن به ۳۰ هزار شرکت دانش بنیان و سهم ۷ درصدی اقتصاد دانش بنیان، به موضوع چرخه عمر شرکتهای این حوزه پرداخت و اظهار داشت: نرخ شکست استارتاپ ها و شرکتهای دانش بنیان در جهان مشخص است؛ بطوریکه امکان دارد تا ۵۰ درصد آنها در ۵ سال اول و تا ۹۰ درصد در ۱۰ سال اول از بین بروند. این امر اغلب نه به سبب ضعف فناوری، که به سبب عدم توجیه اقتصادی در مرحله تجاری سازی رخ می دهد. این مدیر دانش بنیان با اشاره به اینکه آمار شرکتهای دانش بنیان معمولا بصورت تجمعی و حدود ۱۰۰ شرکت گزارش می شود، اظهار داشت: تا آخر سال ۱۴۰۰، تعداد این شرکت ها به ۱۲، ۶۹۲ مورد رسیده که از این مقدار، ۲، ۵۰۰ شرکت تمدید نشده اند. انتظار می رود در سالهای آینده، شاهد شرکت هایی باشیم که با وجود گذشت بالاتر از ۵ سال از تاریخ دانش بنیان شدن، هنوز در مرحله نوپایی قرار دارند. عرب در ادامه سخنان خود در این همایش اضافه کرد: قسمتی از شرکتهای دانش بنیان به سبب عدم طی فرآیندهای تکمیلی شخصیت سازی حقوقی، احیانا در سالهای آینده از چرخه فعالیت خارج خواهند شد و این رقم بیشتر می شود. وی به موضوع «نحوه سنجش اقتصاد دانش بنیان» اشاره نمود و اظهار داشت: علاوه بر شاخص سهم از GDP که در برنامه هفتم توسعه هدف گذاری شده، در این گزارش شاخصهای دیگری مانند سهم اشتغال، سهم از تسهیلات بانکی فعال، سهم از بازار سرمایه و همین طور شاخصهای جایگزینی عرضه شده است. همچون این شاخصهای جایگزین میتوان به «میزان ممانعت از خروج ارز» و «میزان نفوذ فناوری در رشته های فعالیت مختلف» اشاره نمود. مدیرعامل این شرکت دانش بنیان با عرضه مثالی توضیح داد: میزان تولید شرکتهای دانش بنیان تا آخر سال ۱۴۰۳ حدود ۲۵ میلیارد دلار بوده، در صورتیکه ارزبری این شرکت ها بین ۴ تا ۶ میلیارد دلار تخمین زده می شود. بدین سبب میتوان گفت این شرکت ها حدود ۱۸ میلیارد دلار از خروج ارز جلوگیری کرده اند. مقایسه این رقم با کل واردات کشور (حدود ۱۰۰ میلیارد دلار سالانه) می تواند جایگاه واقعی تر بخش دانش بنیان را نشان دهد.
۵ درصد از شرکتهای دانش بنیان ۹۰ درصد تسهیلات بانکی را جذب می کنند
عرب به موضوع «اهمیت شرکتهای بزرگ به عنوان پیشران اقتصاد دانش بنیان» پرداخت و اظهار داشت: آمارهای گزارش نشان میدهد که حدود ۵ درصد از شرکتهای دانش بنیان، حدود ۹۰ درصد از تسهیلات بانکی را جذب می کنند. این گروه ۷۴ درصد از درآمد کل، ۸۵ درصد از درآمد محصولات دانش بنیان، ۸۴ درصد از صادرات و ۶۶ درصد از اشتغال این بخش را هم ایجاد می کنند. این دوگانگی (تمرکز منابع در عده محدود) به طراحی برنامه های متفاوت منجر شده است؛ همچون برنامه «عرضه دانش بنیان» برای شرکتهای پیشران و برنامه هایی مانند «ارزش گذاری دارایی نامشهود» و «اصلاح ساختار مالی» برای شرکتهای نوپا با سهم کمتر. وی نقش بازار سرمایه را هم کلیدی خواند و اظهار داشت: نقش بورس، فرابورس و خصوصاً بازار نوآفرین (که اخیراً شکل گرفته) در پذیرش شرکت ها و انتشار اوراق برای شرکتهای دانش بنیان، به تفصیل در گزارش بررسی شده است. این مقام مسئول در بخش دیگری از سخنان خود، «تأمین مالی» را موتور محرک اقتصاد دانش بنیان دانست و به یک صدمه شناسی اشاره کرد: بااینکه سهم تأمین مالی با سهم این شرکت ها از اقتصاد متناسب است، اما توزیع آن ناهمگون است؛ بطوریکه درصد کمی از شرکت ها، بخش عمده ای از تسهیلات را دریافت می کنند و خیلی از شرکت ها فاقد تسهیلات فعال می باشند. وی ضمن اشاره به روند بهبود این شاخص اظهار داشت: در سال ۱۳۹۹ تنها ۲۲ درصد از شرکتهای دانش بنیان تسهیلات بانکی فعال داشتند که با برنامه ریزی های انجام شده (مانند برنامه «هزار فناور») این رقم حال به ۳۹ درصد رسیده و امیدواریم روند صعودی ادامه یابد. عرب با تاکید بر نقش کلیدی بانکها در تأمین مالی، از طراحی شاخصهای کلیدی عملکرد برای شناسایی بانکهای پیشرو در این عرصه آگاهی داد. یکی از این شاخص ها، «تخصصی سازی مأموریت خدمات دهی به شرکتهای دانش بنیان» است. به عنوان مثال، بانک کارآفرین در سه سال گذشته، بالاتر از ۱۲ تا ۱۳ درصد از سبد خدمات خودرا به این بخش اختصاص داده و در عمل این مأموریت را سرلوحه کار خود قرار داده است. وی ادامه داد: در رتبه بندی بانکها بر طبق این شاخص، عموماً بانکهای خصوصی تر که مأموریت خودرا خدمات به حوزه دانش بنیان تعریف کرده اند، عملکرد بهتری دارند. وی به فصل جدید «زیرساخت علم و فناوری» که امسال به گزارش افزوده شده اشاره نمود و اظهار داشت: در تعامل با معاونت سیاست گذاری، زیرساخت های شناسایی شده شامل ۱۹۰۰ زیرساخت استقرار، ۴۹۹ زیرساخت تجاری سازی، ۲۲۷ نهاد مالی و ۱۹۳۰ مورد دیگر است که در گزارش به تفصیل به آن پرداخته شده است. وی ضمن اشاره به داده های فصل جدید «زیرساخت های علم و فناوری» در این گزارش اظهار داشت: بررسی ها نشان میدهد حدودا ۶۰ درصد از شرکتهای دانش بنیان کشور، حداقل یکی از دفاتر یا واحدهای خودرا در لابراتوار های معتبر مستقر کرده اند. همچنین، سهم پارک های علم و فناوری هم قابل توجه است و حدودا یک سوم از این شرکت ها (معادل ۳۳ درصد) حداقل یک دفتر در این پارک ها دارند. عرب در ادامه، مهم ترین صدمه شناسایی شده در این عرصه را اینطور برشمرد: صدمه ای که در این مورد به آن رسیدیم، "تعدد عناوین و مراکز با کارکردهای مشابه و نبود یک متولی واحد" است. این پراکندگی و نبود مدیریت یکپارچه، می تواند به موازی کاری و کاهش راندمان در اکوسیستم فناوری کشور منجر شود. مدیرعامل ابن شرکت دانش بنیان به دیگر بخش های تازه نگاشته شده در گزارش ششم اشاره و اشاره کرد: یکی دیگر از عناوینی که به فراخور نیازهای اکوسیستم به آن پرداختیم، ایجاد فصل "آمایش سرزمینی" است. باتوجه به درخواست های مکرر دوستان در صندوق نوآوری و شکوفایی و هم نمایندگان مجلس در سفرهای استانی، آمار و اطلاعات شرکتهای دانش بنیان را به تفکیک استانها و مناطق کشور عرضه کردیم. وی ادامه داد: با حمایت معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، موضوع رصد بخشی و بین بخشی را هم پیگیری می نماییم. به عنوان مثال، درحال تعامل با وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات هستیم تا سهم اقتصاد دانش بنیان در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) را به دقت بسنجیم. همچنین، درحال پردازش اطلاعات برای ارتباط دادن دسته بندی های فناوری به کدهای بین المللی مانند HS Code یا کد آیسیک هستیم. این کار به ما امکان می دهد وضعیت اقتصاد دانش بنیان را در تعامل با بخش های مختلف اقتصادی و ارگان های دولتی، با دقت و استاندارد بهتری رصد و تحلیل نماییم. خلاصه اینکه ماموریت شرکت از سال ۱۳۹۷، توسعه سیستم های مدیریت ریسک اعتباری مبتنی بر پردازش داده های مالی و اعتباری بوده که تا حالا منجر به راه اندازی چهار تا پنج سامانه همچون سیستم های استعلام، سنجش، رسوب، ظرفیت و سلامت مالی شده است. این مقام مسئول در بخش دیگری از سخنان خود، تامین مالی را موتور محرک اقتصاد دانش بنیان دانست و به یک لطمه شناسی اشاره کرد: بااینکه سهم تامین مالی با سهم این شرکتها از اقتصاد متناسب است، اما توزیع آن ناهمگون است؛ بطوریکه درصد کمی از شرکت ها، بخش عمده ای از تسهیلات را دریافت می کنند و بسیاری از شرکتها بدون تسهیلات فعال می باشند. این پراکندگی و نبود مدیریت یکپارچه، می تواند به موازی کاری و کاهش راندمان در اکوسیستم فناوری کشور منجر شود.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب