از هوش مصنوعی تا اقتصاد چرخشی نسخه دانش بنیان ها برای نجات محیط زیست
به گزارش شاه بلاگ، دبیر ستاد آب، انرژی و محیط زیست با تشریح اولویت های فناورانه کشور در حوزه محیط زیست، بر نقش هوش مصنوعی در پیشبینی بحران های محیط زیست و ظرفیت اقتصاد چرخشی برای ایجاد اشتغال تأکید نمود.
به گزارش شاه بلاگ به نقل از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری، هم زمان با هفته محیط زیست، سید محمدمهدی نوربخش، دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانش بنیان آب، انرژی و محیط زیست در گفت و گویی به تشریح ظرفیت شرکت های دانش بنیان برای حل چالش های زیست محیطی کشور، نقش هوش مصنوعی در مدیریت منابع طبیعی و موقعیت های صادرات فناوری های محیط زیستی پرداخت.
وی در جواب این پرسش که مهم ترین مساله محیط زیستی کشور که امروز می تواند با کمک شرکت های دانش بنیان حل شود چیست، اظهار نمود: در وضعیت کنونی کشور دشوار است که تنها یک مساله را بعنوان مهم ترین چالش محیط زیستی معرفی نماییم. ایران با مجموعه ای از مسایل جدی همچون آلودگی هوا، گردوغبار، پسماند شهری و صنعتی، آلودگی آب و خاک، خشک شدن تالاب ها و دریاچه ها، کم آبی، افت منابع آب زیرزمینی، فرونشست زمین، مصرف بالای انرژی، کاهش تنوع زیستی و آثار تغییر اقلیم مواجه می باشد.
نوربخش اضافه کرد: در خیلی از این حوزه ها شرکت های دانش بنیان ایرانی فعال می باشند و روشهایی در حوزه پایش، تصفیه و بازچرخانی آب، مدیریت پسماند، کنترل آلاینده ها، کاهش مصرف انرژی و سیستم های هوشمند پایش محیط زیست ارایه کرده اند.
دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانش بنیان آب، انرژی و محیط زیست با اشاره به ارتباط تنگاتنگ حوزه های آب، انرژی و محیط زیست خاطرنشان کرد: این مسایل را دیگر نمی توان به شکل جداگانه بررسی کرد. تأمین، تصفیه و انتقال آب نیازمند مصرف انرژی است، تولید انرژی بر منابع آب و کیفیت محیط زیست اثر می گذارد و پسماند نیز در صورت مدیریت صحیح می تواند به ماده اولیه، انرژی یا محصول جدید تبدیل گردد. این همان نگاهی است که در جهان تحت عنوان «اقتصاد چرخشی» دنبال می شود.
او افزود: ستاد توسعه اقتصاد دانش بنیان آب، انرژی و محیط زیست نیز با همین نگاه شکل گرفته است تا به جای پرداختن بخشی به مسائل، چاره هایی را دنبال کند که بتوانند هم زمان چندین گلوگاه را هدف قرار دهند.
بازچرخانی آب، مدیریت پسماند و کاهش آلاینده ها در اولویت قرار دارند
نوربخش در رابطه با اولویت های اصلی این ستاد برای ورود شرکت های دانش بنیان اظهار داشت: مبنای برنامه ریزی ما، حل مسایل حقیقی و گلوگاهی محیط زیست کشور است. در این راستا، تفاهمنامه منعقدشده میان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری و سازمان حفاظت محیط زیست، زمینه مهمی برای هم افزایی میان دستگاه های متولی و زیست بوم دانش بنیان کشور فراهم آورده است.
دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانش بنیان آب، انرژی و محیط زیست سه محور اصلی را از اولویت های فعلی برشمرد و اظهار داشت: اولین اولویت، مدیریت و مهار انتشار کربن و سایر آلاینده هاست که ارتباط مستقیمی با آلودگی هوا، مصرف انرژی و روندهای جهانی حوزه اقلیم دارد. در این بخش فناوری های پایش انتشار، بهینه سازی مصرف انرژی و کاهش آلاینده های صنعتی می توانند نقش مؤثری ایفا کنند.
وی مدیریت پسماند با رویکرد اقتصاد چرخشی را دومین اولویت دانست و اضافه کرد: باید نگاه به پسماند از یک زباله دفنی به یک منبع تولید ماده اولیه، انرژی و محصولات جدید تغییر کند.
به گفته او، بازچرخانی آب و پساب نیز سومین اولویت مهم است؛ برای اینکه استفاده مجدد از پساب تصفیه شده در صنعت، فضای سبز و برخی مصارف کشاورزی می تواند هم فشار بر منابع آبی را کم کند و هم از ورود آلودگی به محیط زیست پیشگیری کند.
فناوری وجود دارد؛ اما بازار آن هنوز شکل نگرفته است
نوربخش در ارزیابی سهم فناوری های بومی و دانش بنیان در کاهش آلودگی هوا، مدیریت پسماند و مصرف آب اظهار نمود: ظرفیت فناوری های داخلی در این زمینه ها قابل توجه است، اما سهم حقیقی آنها در بازار و پروژه های اجرایی هنوز رضایت بخش نیست.
دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانش بنیان آب، انرژی و محیط زیست اضافه کرد: امروز شرکت های توانایی در حوزه پایش آلودگی هوا، کنترل آلاینده های صنعتی، تصفیه و بازچرخانی آب، کاهش مصرف انرژی و سیستم های هوشمند محیط زیستی فعالیت می نمایند و از نظر آمادگی فناورانه وضعیت مناسبی داریم.
وی با اشاره به اینکه بازار فناوری های محیط زیستی با سایر حوزه ها متفاوت است، اظهار داشت: منفعت اقتصادی این فناوری ها همیشه به شکل مستقیم و فوری دیده نمی گردد. برای نمونه کاهش آلودگی هوا یا پیشگیری از برداشت بی رویه منابع آب، منافعی خیلی پرارزش برای جامعه ایجاد می کند، اما این منافع الزاماً در تراز مالی کوتاه مدت دستگاه ها و بنگاه ه
او تاکید کرد: برای ایجاد بازار این فناوری ها باید خسارت های محیط زیستی، هزینه های درمان، افت بهره وری، اتلاف منابع و جرایم زیست محیطی به صورت دقیق محاسبه و در فرایند تصمیم گیری اقتصادی لحاظ شوند. زمانی که آلوده کردن هزینه داشته باشد و کاهش آلودگی ارزش اقتصادی پیدا کند، فناوری های دانش بنیان نیز بازار خویش را پیدا خواهند کرد.
هوش مصنوعی از داده های محیط زیستی «تصمیم» می سازد
دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانش بنیان آب، انرژی و محیط زیست در رابطه با نقش هوش مصنوعی در مدیریت محیط زیست اظهار داشت: مهم ترین کارکرد هوش مصنوعی اینست که امکان بهره برداری حداکثری از حجم عظیم داده های محیط زیستی را فراهم می آورد. کشورهایی موفق تر خواهند بود که بتوانند از داده ها تصمیم بسازند، نه این که صرفا داده جمع آوری کنند.
او اضافه کرد: داده های گسترده ای از ایستگاه های پایش هوا و آب، تصاویر ماهواره ای، اطلاعات هواشناسی، داده های مصرف آب و انرژی، پهپادها و حتی گزارش های مردمی در اختیار داریم که هوش مصنوعی می تواند آنها را تحلیل و الگوهای پنهان را آشکار کند.
نوربخش با اشاره به کاربردهای این فناوری توضیح داد: در حوزه آلودگی هوا، هوش مصنوعی قادر می باشد با ترکیب داده های ترافیکی، هواشناسی و صنعتی، وضعیت آلودگی را در مقیاس محله ای پیش بینی نماید. همینطور در مدیریت منابع آب، پیشبینی سیلاب و خشکسالی، شناسایی نشت های متان و کربن و صیانت از تنوع زیستی نیز کاربردهای گسترده ای دارد.
وی تصریح کرد: تحلیل تصاویر ماهواره ای، دوربین های تله ای و داده های صوتی می تواند به شناسایی سریع تخریب زیستگاه ها، آتشسوزی ها و تغییرات پوشش گیاهی کمک نماید. البته استفاده از هوش مصنوعی نیز باید هدفمند باشد، برای اینکه این فناوری خود مصرف کننده انرژی و منابع است.
محیط زیست می تواند به موتور اشتغال و درآمد تبدیل شود
دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانش بنیان آب، انرژی و محیط زیست با تکیه بر لزوم تغییر نگاه به محیط زیست اظهار نمود: معمولا محیط زیست بعنوان یک حوزه هزینه بر شناخته می شود؛ در صورتیکه هزینه نکردن برای محیط زیست، خسارت های خیلی سنگین تری را به کشور تحمیل می کند.
وی افزود: آلودگی هوا به معنای بالارفتن هزینه های درمان، مرگ زودرس، کاهش بهره وری و افت کیفیت زندگی است. همینطور برداشت بی رویه از منابع آب زیرزمینی به فرونشست زمین، تخریب زیرساخت ها و کاهش حاصلخیزی خاک منجر می شود.
این مقام مسئول اعتقاد دارد شرکت های دانش بنیان باید علاوه بر توسعه فناوری، روی مدلهای اقتصادی حل مساله نیز تمرکز کنند و نشان دهند که کاهش مصرف آب و انرژی، بازچرخانی پساب یا کاهش آلاینده ها چه میزان از هزینه ها و خسارت های آینده را می کاهد.
او همینطور اقتصاد چرخشی را یکی از مهم ترین موقعیت های توسعه پایدار دانست و اظهار داشت: تبدیل پسماند آلی به کمپوست و بیوگاز، استفاده مجدد از نخاله های ساختمانی، بهره برداری از لجن تصفیه خانه ها و بازیافت پلاستیک، فلز، شیشه و کاغذ، علاوه بر منافع محیط زیستی، می تواند به ایجاد اشتغال، توسعه بازار و کاهش وابستگی به منابع طبیعی منجر شود.
بازار فناوری های محیط زیستی منطقه، مهلتی برای دانش بنیان ها
نوربخش در رابطه با ظرفیت صادرات فناوری های محیط زیستی ایرانی به کشورهای منطقه اظهار داشت: خیلی از کشورهای همسایه با چالش هایی مشابه ایران همچون گردوغبار، کم آبی، بیابان زایی، آلودگی هوا و ضعف زیرساخت های مدیریت پسماند مواجهند و همین مساله موقعیت های ارزشمندی را برای صادرات فناوری های ایرانی فراهم آورده است.
دبیر ستاد توسعه اقتصاد دانش بنیان آب، انرژی و محیط زیست اضافه کرد: شرکت های دانش بنیان در حوزه هایی مانند هوشمندسازی زیرساخت های آب و انرژی، پایش آلودگی هوا، تصفیه فاضلاب و بازچرخانی آب، مدیریت پسماند، کنترل کانون های گردوغبار، احیای تالاب ها و سیستم های پایش و هشدار سریع قابلیتهای قابل توجهی دارند.
وی تاکید کرد: مزیت فناوری های ایرانی اینست که در وضعیت اقلیمی دشوار و کم آبی توسعه یافته اند و در صورت ارایه نمونه های موفق داخلی، قابلیت عرضه به بازارهای منطقه ای را خواهند داشت.
او در آخر تصریح کرد: صادرات فناوری های محیط زیستی صرفا با تلاش یک شرکت محقق نمی شود و نیازمند استانداردسازی، تامین مالی، ضمانت عملکرد، همکاریهای بین دولتی و سودجستن از ظرفیت دیپلماسی فناوری است. به قول او، اگر این زیرساخت ها فراهم گردد، شرکت های دانش بنیان ایرانی می توانند سهم قابل توجهی از بازار فناوری های محیط زیستی منطقه را به دست آورند.
وی در جواب این پرسش که مهم ترین مسئله محیط زیستی کشور که امروز می تواند با کمک شرکتهای دانش بنیان حل شود چیست، اظهار داشت: در وضعیت کنونی کشور دشوار است که تنها یک مسئله را به عنوان مهم ترین چالش محیط زیستی معرفی نماییم. فناوری وجود دارد؛ اما بازار آن هنوز شکل نگرفته است نوربخش در ارزیابی سهم فناوری های بومی و دانش بنیان در کاهش آلودگی هوا، مدیریت پسماند و مصرف آب اظهار داشت: ظرفیت فناوری های داخلی دراین خصوص ها قابل توجه است، اما سهم واقعی آنها در بازار و پروژه های اجرایی هنوز رضایت بخش نیست. کشورهایی موفق تر خواهند بود که بتوانند از داده ها تصمیم بسازند، نه اینکه صرفاً داده جمع آوری کنند.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب